Membrana dachowa, rodzaje, możliwości montażu

Membrana dachowa rodzaje, budowa, właściwości. Montaż membrany dachowej

Typowy dach skośny budynku mieszkalnego oparty na więźbie dachowej składa się z szeregu warstw, które pełnią różne funkcje. Warstwa zewnętrzna dachu w postaci blacho-dachówki czy dachówek stanowi przykrycie dachu i pierwszą barierę chroniąca przed warunkami atmosferycznymi: deszczem, śniegiem, wiatrem, kurzem. Następną barierą jest warstwa wstępnego krycia. Dawniej stanowiła ją papa przybita do deskowania, dzisiaj jest to membrana rozpięta bezpośrednio na krokwiach lub zamocowana do deskowania. Dalej pod warstwą wstępnego krycia znajduje się izolacja termiczna, zazwyczaj w postaci wełny mineralnej. Następnie mamy paroizolację z folii i dalej ściany z płyt gipsowo-kartonowych na ruszcie ze stalowych profili.

Już kilkanaście lat temu membrany dachowe bardzo skutecznie wyparły papę jako wstępne pokrycie dachu. Zaletą membran w stosunku do papy okazał się mniejszy ciężar, łatwiejszy montaż i paro przepuszczalność.

Zadaniem membrany dachowej jest:

• ochrona więźby dachowej i materiału izolacyjnego przed warunkami atmosferycznymi,
• odprowadzenie pary wodnej z warstwy izolacyjnej,
• odprowadzenie wody z ewentualnych przecieków przez warstwę zewnętrzną dachu.

Budowa membrany i jej właściwości

Membrana dachowa składa się z zazwyczaj trzech warstw. Dolna i górna warstwa wykonane są z polietylenu lub polipropylenu, stanowią osłonę zamkniętego pomiędzy nimi filmu funkcyjnego. Film funkcyjny odpowiada za właściwości membrany. Znajdują się w nim mikropory (w ilości 1 miliard na centymetr kwadratowy), które przepuszczają parę wodną natomiast są nieprzepuszczalne dla wody.

Należy pamiętać, że nie jest obojętne którą stroną membrana zostanie ułożona na dachu, zadrukowana strona powinna znaleźć się na górze. Takie ułożenie umożliwi odprowadzenie pary wodnej z warstwy izolacji na zewnątrz dachu i uniemożliwi przesiąkanie wody do wewnątrz konstrukcji.

Jednym z parametrów membrany jest jej gramatura. Poważnie można traktować membrany, których ciężar jest większy niż 110 g/m².

Bardzo istotną właściwością membran dachowych jest paro przepuszczalność. Zazwyczaj producenci klasyfikują ten parametr na dwa sposoby:

• Pierwszy sposób to ilość pary wodnej w gramach jaka przeniknie przez 1 m² membrany w ciągu 24 godzin. Klasyfikacja ta nie jest miarodajna ponieważ badanie tej właściwości powinno być przeprowadzone przez wszystkich producentów w warunkach takiej samej temperatury i wilgotności, a tak się nie dzieje. Pomimo to, za paro przepuszczalne uznaje się membrany o ilości przenikającej pary powyżej 700 g/m_²/24h.
• Drugą metoda jest ustalenie parametru S_d, jest to parametr porównawczy. Określa jaka by musiała być grubość warstwy powietrza (w metrach) aby stawić opór dyfuzyjny (opór przed przenikaniem) parze wodnej taki sam jaki stawia dana membrana. Za membranę o wysokiej paro przepuszczalności uznaje się wyrób o S_d<0,3m. Kiedy wartość S_d znajduje się w przedziale od 0,3 m do 100 m, membranę uznaje się za nisko paro przepuszczalną. S_d<100 m mają wyroby nie przepuszczalne dla pary.

Montaż membrany dachowej

Przed zakupem membrany,  w zależności od tego w jaki sposób i gdzie będziemy ją układać, powinniśmy ustalić:

• Jaką gramaturę powinna mieć nasza membrana.
• Jaką paro przepuszczalność ma mieć membrana. Jest to istotne jeżeli będzie ona kładziony na niepełnym deskowaniu lub bez deskowania,
• Czy nadaje się do ułożenia na deskowaniu. Membrana układana na deskowaniu powinna mieć spodnią stronę odporną na uszkodzenia z uwagi na szorstką powierzchnię desek czy płyt OSB.
• Jak długo możemy pozostawić membranę nie zakrytą dachówką, narażoną na promieniowanie UV.

Membrana dachowa może być ułożona na dachu w jednej z trzech konfiguracji:

• Mocowana do krokwi bez deskowania. Niewielki ciężar sprawia, że nie ugina się ona pod własnym ciężarem kiedy jest rozpięta na krokwiach.
• Ułożona na ażurowym deskowaniu. Deski powinny mieć maksymalną szerokość 11 cm i nie mogą przylegają zbyt ściśle do siebie. Para wodna musi mieć tutaj możliwość przechodzenia pomiędzy połączeniami desek.
• Ułożona na pełnym deskowaniu. Przez pełne deskowanie rozumie się zamocowanie do krokwi np. płyt OSB lub sklejki. Taka powierzchnia jest prawie całkowicie pozbawiona szczelin i para wodna nie ma możliwości przenikania na zewnątrz.

Mocując membranę dachową bez deskowania należy jej układanie rozpocząć od dołu (od strony okapu), rozwija się ja w poprzek krokwi i mocuje do krokwi zszywkami lub papiakami. Po położeniu pierwszego pasa mocuje się drugi pas z zakładem 15 cm. Przy spadku dachu poniżej 20⁰ zakłady powinny wynosić 20 cm a jeżeli dach ma spadek poniżej 25⁰ należy membranę skleić na łączeniu taśmą dwustronną. Jednocześnie z pierwszą warstwą membrany powinno się przybijać kontr łaty a do nich łaty aby móc poruszać się po fragmencie dachu na którym pracujemy. Zasadnicze mocowanie membrany stanowią kontr łaty więc zszywek czy papiaków nie należy dawać zbyt gęsto.

Jeżeli membrana dachowa jest wysoko paro przepuszczalna (S_d<0,3m) i mocowana jest bezpośrednio do krokwi bez deskowania, wówczas może stykać się z wełną mineralną ułożoną pod nią, bez konieczności pozostawiania szczeliny wentylacyjnej. W tej sytuacji para wodna zgromadzona w warstwie izolacyjnej będzie mogła swobodnie opuszczać tą warstwę kierując się ku górze przez paro przepuszczalną membranę.

Jeżeli na krokwiach przybite jest deskowanie pełne lub w postaci desek ze szczelinami, powinno się pomiędzy deskami a wełną mineralną pozostawić 3 cm szczelinę wentylacyjną oraz otwarte szczeliny w kalenicy i pod pasem nadrynnowym aby para zgromadzona w warstwie izolacyjnej miała możliwość odparować na zewnątrz dachu.

W linii kalenicy membranę przekłada się przez kalenicą tak aby obydwa jej brzegi znajdowały się po dwóch stronach kalenicy. Membrana przepuszcza parę wodną i nie ma potrzeby wykonywać szczeliny w jej pokryciu. Dobrą praktyką jest ułożenie pod blachą kalenicową fartucha paro przepuszczalnego, który wielu producentów blach dachowych czy dachówki ma w swojej ofercie. Taki fartuch dodatkowo zabezpieczy szczeliny, jakie powstają na styku blachy kalenicowej i fałd powierzchni dachu, przed wwiewaniem śniegu czy deszczu.

Membranę układaną na ażurowym lub pełnym deskowaniu należy po prostu przymocować do powierzchni deskowania zszywkami lub papiakami. Miejsca mocowania powinny przebiegać w linii planowanych kontr łat, łebki gwoździ powinny być dodatkowo zabezpieczone specjalną taśmą aby zminimalizować wnikanie wody w otwory przy gwoździach w deskowanie przez membranę .

Membrana jest materiałem łatwo zapalnym i wszelkie manipulacje z otwartym ogniem, na przykład palnikiem do papy powinny być wykonywane z dużą ostrożnością. Były wypadki, że przy niefrasobliwym obchodzeniu się z ogniem na dachu pokrytym membraną spłonęła nie tylko cała membrana ale również więźba dachowa.

Większość membran dachowych nie jest odpornych na działanie promieni UV. Zazwyczaj producenci zastrzegają, że po położeniu membrany, w ciągu miesiąca powinno się przykryć ją wierzchnim pokryciem dachu. W przeciwnym wypadku producent nie udziela gwarancji na jej szczelność przed przeciekaniem wody. Dodatkowo zaznaczyć należy, że promieniowanie UV rozproszone np. padające na nie osłoniętą, spodnią powierzchnie dachu od wewnętrznej strony budynku również powoduje degradację materiału. Więc jeżeli na dachu nie ma deskowania, nie należy zwlekać z założeniem wełny mineralnej między krokwiami. Osłoni to membranę przed rozproszonym promieniowaniem UV.

I jeszcze kilka uwag, których nie można pominąć. Membrana jest stosunkowo delikatna i operując różnymi narzędziami na dachu można ją uszkodzić. Podczas wykonywania robót należy chodzić po dachu w taki sposób aby stawiać stopy tylko na łatach i kontr łatach.

Membrana jest produktem łatwopalnym i jak już wspomniano wykonując prace na dachu należy uważać z otwartym ogniem. Należy również uważać z paleniem papierosów podczas pracy ponieważ spadające, żarzące się drobinki popiołu z papierosa z pewnością zrobią dziury w membranie.

Z uwagi na to że promieniowanie UV powoduje degradację membrany należy nie tylko w miarę szybko osłonić ja od światła po montażu ale prze montażem przechowywać w taki sposób aby nie narazić na promienie słoneczne.

Membrana dachowa nie nadaje się do stosowania na dachach o spadku mniejszym niż 20⁰.

___

Literatura:

• „Jak Budować, Kompendium Wiedzy Budowlanej” Marcin Dziedzic
• materiały firmy Eurosystem Polska Sp. z o.o. Sp. K
• materiały firmy Novator SJ
• Membrany Dachowe – Poradnik firmy Folnet
• obrazek ilustracyjny TradeCraft