Komin systemowy – jak postawić

Od kiedy pierwsi ludzie zaczęli rozpalać ogień w swoich domostwach pojawiła się potrzeba odprowadzania dymu z paleniska. Początkowo dym odprowadzano robiąc otwór w dachu. Można sobie wyobrazić jak było to niewygodne, nie tylko dach przestawał być szczelny ale również duża część dymu pozostawała w pomieszczeniu. Pierwsze kominy pojawiły się 2 tysiące lat p.n.e. w Mezopotamii natomiast w Europie w IX wieku zaczęto stosować gliniane rury nad paleniskami.

Współczesny komin zbudowany jest z trzonu kominowego, który jest obudową dla przewodów kominowych. Przewody klasyfikuje się w zależności od tego co odprowadzają. Dymowe, odprowadzają spaliny z palenisk opalanych paliwem stałym. Spalinowe, odprowadzają spaliny z urządzeń gazowych i opalanych paliwem płynnym. Wentylacyjne dostarczają świeże powietrze lub odprowadzają zużyte.

Jednym z nowoczesnych rozwiązań do odprowadzania spalin z palenisk domowych są kominy systemowe. Są to wolnostojące, murowane systemy odprowadzania spalin. Każdy z krajowych producentów tych kominów posiada w swojej ofercie rozwiązania przeznaczone dla różnych urządzeń grzewczych.

Przed zakupem komina systemowego musimy odpowiedzieć sobie na kilka pytań:

• ile urządzeń grzewczych będzie podłączonych do komina,
• jakiego rodzaj urządzenia grzewcze będą podłączone do komina. Istnieje możliwość zakupu komina do odprowadzania spalin z dwóch kotłów opalanych różnymi rodzajami paliw.
• jakie spaliny będzie odprowadzał komin i o jakiej temperaturze,
• jaka będzie wysokość komina,
• jak ma być średnica kanału spalinowego/dymowego,
• ile chcemy mieć dodatkowych kanałów wentylacyjnych,

Po wyborze i zakupie komina otrzymujemy na palecie cały zestaw elementów niezbędnych do jego wymurowania. Zestaw jest kompletny i zaopatrzony w instrukcję i można powiedzieć, że nawet budowlaniec amator z niewielkim doświadczeniem poradzi sobie z postawieniem takiego komina.

Na podstawowy zestaw do budowy komina systemowego składają się:

• pustaki keramzytobetonowe do wymurowania trzonu komina,
• elementy do wykonania przewodu spalinowego, elementy te mogą być wykonane z ceramiki lub z blachy kwasoodpornej,
• w skład ww. elementów wchodzą rury i kształtki: odprowadzenie kondensatu, trójnik przyłączenia czopucha i trójnik wyczystki,
• zaprawa do łączenia elementów ceramicznych,
• wełna mineralna do izolacji przewodu spalinowego wewnątrz komina,
• instrukcja montażu.

Ponadto producenci zazwyczaj dołączają dodatkowe akcesoria kominowe.

_{Rys. 1. Komin systemowy firmy Rauch}

Zaznaczyć jednak należy, że zakres dodatkowych akcesoriów zawartych w zestawie jest różny u różnych producentów. Przed zakupem warto się zorientować czy w zakupionym zestawie otrzymamy na przykład czapę kominową, drzwiczki wyczystkowe, kratki wentylacyjne czy zwieńczenie wylotu komina.

Warto też wiedzieć, że dokładność wykonania pustaków i rur ceramicznych jest różna u różnych producentów. Różnice nie są może dramatyczne ale niektóre pustaki wymagają skorygowania centymetrowych różnic ich wysokości zaprawą albo też okrągłe wejście czopucha w rurze ceramicznej wcale nie będzie okrągłe.

Są też producenci, których wyroby są bardzo dokładnie wykonane. Można powiedzieć, że jakość wykonania elementów jest adekwatna do ceny, im droższy zestaw tym lepsze spasowanie elementów i więcej dodatkowych akcesoriów.

W zależności od wysokości ciężar takiego komina systemowego może przekroczyć tysiąc kilogramów i jeżeli nie mamy projektu, warto przygotować dla komina odpowiedni fundament posadowiony na zagęszczonym gruncie. Tą kwestię należy bezwzględnie skonsultować z kierownikiem budowy, który nadzoruje budowę domu.

Komin systemowy z założenia jest konstrukcją wolnostojącą. Nie można łączyć go z innymi elementami nośnymi budynku, nie może on stanowić podparcia stropu, drewnianych belek stropowych, schodów, itp. Również przejście komina przez strop i dach powinno być tak wykonane aby komin był od nich oddzielony dylatacją.

Pierwszy element ceramiczny przewodu spalinowego zaopatrzony jest w otwór lub króciec odprowadzenia skroplin. Idealnie jest jeżeli dom ma piwnicę i rurkę skroplin możemy skierować bezpośrednio do piwnicy i tam podłączyć do kanalizacji. Jeżeli dom nie ma piwnicy a my nie chcemy psuć estetyki pomieszczenia można rurkę odprowadzenia skroplin poprowadzić do kanalizacji pod podłogą. W obydwu przypadkach rura skroplin powinna być, jak każda rura kanalizacyjna, wyposażona w syfon zabezpieczający przed przedostawaniu się nieprzyjemnych zapachów z kanalizacji. W przeciwnym wypadku zdarza się, że kiedy nie pali się w piecu i nie ma ciągu kominowego, niekorzystne zawirowania powietrza w kominie mogą zaciągać zapachy z kanalizacji do pomieszczenia. Problem pojawia się kiedy rurka przebiega pod podłogą i nie będzie do niej dostępu. Można się spodziewać, że brud z komina w końcu zatka syfon i będzie on wymagał przeczyszczenia. W związku z tym, że usytuowanie komina i sposób poprowadzenia kanalizacji w każdym domu jest inny to zagadnienie należy rozwiązać indywidualnie, pamiętając aby nie pozostawiać syfonu bez możliwości czyszczenia.

Do łączenia pustaków kominowych należy używać zwykłej, kupionej w sklepie zaprawy cementowo-wapiennej o klasie podanej w instrukcji. Po wymurowaniu każdego pustaka w jego wnętrzu obsadza się fragment ceramicznej rury. Rury łączy się przy pomocy zaprawy otrzymanej razem z zestawem. W szczelinę pomiędzy rurę a pustak keramzytowy wsuwa się wełnę mineralną. Pustaki w swoim wewnętrznym profilu mają na narożnikach kanały które po wymurowaniu komina utworzą kanały służące do odprowadzenia wilgoci z wełny mineralnej. Aby powietrze mogło swobodnie cyrkulować tymi kanałami należy u podstawy komina wyciąć otwór i zamontować na nim kratkę wentylacyjną.

_{Rys. 2. Przekrój komina firmy Hoch}

W zależności od producenta komina płytę kominową albo otrzymujemy w zestawie albo powinniśmy ja wykonać sami. Do samodzielnego wykonania płyty kominowej otrzymujemy szalunek tracony, który ustala średnice otworu nad rurą spalinową. Średnica ta jest większa niż średnica rury spalinowej ponieważ przez powstałą szczelinę powinno wychodzić powietrze przewietrzające wełnę mineralną. Taka sama szczelina powstanie po zamontowaniu gotowej płyty kominowej.

Przed budową komina należy zaplanować miejsce otworu wyczystkowego i drzwiczek. Powinny one znaleźć się w miejscu do którego będzie dobry dostęp aby swobodnie czyścić dno komina.  Należy zaplanować wysokość przyłączenia naszego kotła czy pieca do komina. Wysokość ta będzie wielokrotnością wysokości elementów ceramicznych. Ponieważ elementy ceramiczne maja wyprofilowane zamki połączeniowe i nie powinno się ich docinać.

Jeżeli do ogrzewania wykorzystujemy piec wolnostojący na drewno czy węgiel, tak zwaną kozę dobrze jest rurę odprowadzającą dym do komina przyłączyć stosunkowo wysoko. Rura ta mocno się nagrzewa i marnotrawstwem było by nie wykorzystać tego ciepła do ogrzewania pomieszczenia. Kiedy gorące spaliny wejdą już do komina warstwa wełny mineralnej i keramzyt nie pozwolą już na przekazywanie ciepła do pomieszczenia.

Kominy systemowe do odprowadzania spalin z kotłów z zamkniętą komorą spalania posiadają przewody spalinowe wykonane z ceramiki o cieńszych ściankach lub z blachy nierdzewnej. Przewodów tych nie izoluje się wełną mineralną a powstała szczelina pomiędzy przewodem a pustakiem tworzy kanał doprowadzający powietrze do komory spalania w kotle.

Jeżeli komin ma przechodzić przez więźbę dachową lub drewniany strop należy dopilnować aby wewnętrzny przewód spalinowy komina przechodził w odległości minimum 15 cm od drewnianych elementów więźby dachowej.

Według Rozporządzenia [1]:  „ […]przewody spalinowe  i  dymowe  powinny  być  oddalone od łatwo zapalnych części konstrukcyjnych budynku […] osłoniętych okładziną z tynku o grubości  25 mm na siatce albo równorzędną okładziną – co najmniej 0,15 m.”. W kominie systemowym przewód spalinowy jest osłonięty pustakiem keramzytowym (w niektórych przypadkach także wełną mineralną) więc tą przegrodę można traktować jak wymienioną wyżej okładzinę.

Ze względu na zachowanie stateczności komina jego wysokość ponad dach jest określona przez producenta w instrukcji i uzależniona od materiału jaki zostanie użyty do obłożenia komina ponad dachem. Wykonanie komina wyższego niż wymiar podany przez producenta jest dopuszczalne jedynie wtedy gdy w specjalnie przeznaczone otwory w narożnikach pustaków wpuścimy i zabetonujemy pręty zbrojeniowe.

Podsumowując, komin systemowy to dobrze przemyślana konstrukcja, która daje bardzo dużo możliwości konfiguracji ze względu na możliwość dopasowania do różnorodnych źródeł ciepła a także ze względu na układ konfiguracji montażu. Chropowate ścianki pustaków umożliwiają łatwe otynkowanie gotowego komina lub przyklejenie różnorodnych wyrobów okładzinowych.

Ponadto pustaki keramzytowe dają się bezproblemowo ciąć szlifierką z tarczą diamentową i wycinanie w nich wszelkich otworów jest dosyć łatwe.

Jeżeli zamierzamy samodzielnie wymurować komin to przed przystąpieniem do robót powinniśmy zaopatrzyć się w zestaw potrzebnych narzędzi: poziomicę, solidny gumowy młotek, szlifierkę kątową z tarczą do betonu o średnicy minimum 150mm, miarę, ołówek, nóż do cięcia wełny, akcesoria do murowania: kielnia, szpachelka, kastra, mieszadło oraz rusztowanie. Niektórzy producenci dają zaprawę do elementów ceramicznych w postaci proszku do rozrobienia z wodą, inni w tubach do wyciskania pistoletem.

Na zakończenie można dodać, że pewnym ułatwieniem jest montaż do pustaków keramzytowych lekkich elementów typu kratki, rozety czy drzwiczki wyczystki za pomocą wkrętów do płyt gipsowo-kartonowych. Ostrożnym natomiast być należy z obsadzaniem akcesoriów za pomocą kołków rozporowych, pustaki są kruche i łatwo je uszkodzić wykonując takie operacje.

—
[1] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury  W Sprawie Warunków Technicznych, Jakim Powinny Odpowiadać Budynki i ich Usytuowanie,

[2] materiały firmy Rauch,

[3] materiały firmy Hoch,

[4] blog Wynalazki i Odkrycia – wynalazki.andrej.edu,pl